Ekonomi

Buharlaşan bir para yok

Berat Bey’in güçte ve iktisatta ifa ettiği misyonlardaki en büyük talihsizliği damat sıfatının bu alanlardaki birikimi, uğraşı ve muvaffakiyetinin önüne geçirilmiş olması.

Türkiye’nin son devirde güç alanında yaptığı atılımların temelinde Berat Bey’in bakanlığı devrinde geliştirdiği strateji ve yaptığı hazırlıklar bulunuyor. Bunun ismi finansı yönetmektir. Bunu başardığı için kuduruyorlar. Bunu başardığı için çıldırıyorlar.

İSTİSMAR KELAM KONUSU DEĞİL MB’DE 95 MİLYAR DOLAR VAR

Misyona geldiğimizde Merkez Bankası’nın 27.5 milyar dolar döviz rezervi vardı. Artık 95 milyar dolar rezervimiz var.

Bu güçlü periyotta ödemeler istikrarı tarafında bir ıstırapla karşılaşmamak için planlı ve denetimli döviz süreçleri yapıldı. Bu süreçlerin tamamı piyasa kuralları çerçevesinde. Ne dövizin buharlaşması ne de rastgele bir istismar, haksız yarar, hukuka ve ahlaka ters süreç kelam konusu.

KURDA ‘ALBAYRAK’ TESİRİ

Erdoğan’ın, Albayrak periyodunun iktisat idaresine sahip çıkan kelamlarının akabinde döviz kurunda yaşanan yükseliş dikkat çekti. 6.95 düzeyindeki dolar kuru açıklamaların akabinde gün içinde 7.05 düzeyini gördü.

REZERV EKSİ 57 MİLYAR

Erdoğan’ın “MB’nin 95 milyar dolar rezervi var” açıklamasına muhalefetten itiraz geldi.

BİZ BİRİKTİRDİK ONLAR HARCADI

DEVA Partisi önderi Ali Babacan: Bir kazanan vardır; bir de çarçur eden… Biz devletin sağ cebini de sol cebini de doldurduk. Partili cumhurbaşkanı ve akraba bakan el ele verip rezervleri harcadı.

MB 70 SENTE MUHTAÇ OLDU

CHP’li Faik Öztrak: 2019 başında net rezervler artı 54 milyar dolardı. Bugün swapları da dâhil edersek eksi 57 milyar. İki yılda ne oldu da Merkez Bankası 70 sente muhtaç hale geldi?

BU MİLLET PEŞİNİ BIRAKMAZ

YETERLİ Partili Erhan Usta: Rezervlerde 128 milyar dolar civarında erime var. Bunun nasıl eridiği bilinmiyor. Hükümet muhalefetin bu işin peşini bırakmasını istiyor. Bu işin peşini biz bırakırsak millet bırakmaz.

HÜKÜMET BİRİNCİ DEFA KABUL ETTİ

Gelecek Partili İbrahim Turhan: Hükümet birinci defa rezervlerin satıldığını kabul etmiş oldu. Cumhurbaşkanı’na tekrar yanlış bilgi verilmiş. Satışın global dalgalanmayla ilgisi yok. Bu bir kumpas teşebbüsü olmasın?

BUHARLAŞAN BİR PARA YOK

Merkez Bankası’nın rezervlerine ait açıklama yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan “Bu kuvvetli periyotta planlı ve denetimli döviz süreçleri yapıldı. Piyasa kuralları çerçevesinde yapılan atılımlar hukuka uygundur. Dövizin buharlaşması ne de rastgele bir istismar yoktur” dedi. Erdoğan, başkanlık devrinde rezervlerin 132 milyar dolara çıktığını, artık ise 95 milyar dolara kadar indiğini söyledi.

İktisat idaresinde yaşanan vazife değişimleri sonrasında eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak ile ilgili paylaşılan haberler üzerine konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan “Eski bakanımız Berat Albayrak’ı ve onun nezdinde tüm ailemle birlikte şahsımı gaye alan bir kampanya yürütüyor” dedi.

Erdoğan, ülkenin ve milletin hayrına en küçük kelamlarına ve duruşlarına şahit olmadıkları CHP yöneticilerinin hezeyanlarıyla uğraşmayı zül addettikleri için evvel bu kampanyayı görmezden geldiklerini belirtti. Erdoğan, millete ve İzmir’e olan hürmetleri gereği, son 7-8 yıldır ülkenin öbür alanlarla birlikte iktisatta yaşadığı atakları ve buna karşı verdikleri çabayı özetle anlatmak istediğini söyledi.

Anlatacaklarını bilhassa gençlerin çok âlâ bilmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti: “Bu kuvvetli devirde ödemeler istikrarı tarafında bir badireyle karşılaşmamak için planlı ve denetimli döviz süreçleri yapıldı. Yapılan bu döviz süreçlerinin tamamı da piyasa kuralları çerçevesindedir ve hukuka uygundur.

Ne dövizin buharlaşması ne de rastgele bir istismar, haksız yarar, hukuka ve ahlaka alışılmamış süreç kelam hususudur. Bu uğraşın ekonomik boyutunun en ön safında Berat Beyefendi yer almıştır. Berat Bey’in evvel güçte, akabinde iktisatta ifa ettiği misyonlardaki en büyük talihsizliği, ‘damat’ sıfatının, bu alanlardaki birikimi, çabası ve muvaffakiyetinin önüne geçirilmiş olmasıdır. Şayet rastgele bir siyasetçi olarak bu işleri yapsaydı kendisiyle ilgili değerlendirmeler daha objektif yapılabilirdi diye düşünüyorum.”

Rezervler hakkında bilgi veren Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Geliyorum bir öbür yere. ‘Şu anda Merkez Bankasının döviz rezervi sıfırlandı. Hatta daha da ileri gittiler, sıfırın altına düştü’ diyorlar. Vazifeye geldiğimizde Merkez Bankasının 27.5 milyar dolar döviz rezervi vardı.

Artık 95 milyar dolar döviz rezervimiz var. Fakat bir sayı daha söyleyeceğim. Başbakanlığım devrinde bu döviz rezervi, 132 milyar dolara kadar çıktı. Ondan sonra bir düşüşle 95’e indik. Bu ne demektir? Biz yine 132’ye de çıkarız 200’e de çıkarız.

Zira biz bu işi biliyoruz. Bizim akıl hocalarımız Batı değil. CHP’nin akıl hocaları orada, IMF. Bizim akıl hocalarımız kendi içimizde. Biz birbirimizle dayanışma halindeyiz ve kendi işimizi kendimiz görürüz. Bu adımları da bu türlü attık. Şu anda 95 milyar dolar döviz rezervimiz var.”



Erdoğan’ın Albayrak ve TCMB rezervleri hakkındaki açıklamalarıyla kur, 7.08’in üzerine çıktı. Euro/TL kuru ise, 8.48’den 8.59 düzeyine yükseldi. BIST 100 endeksi yüzde 0,62 paha kaybederek günü 1.550,61 puandan tamamladı.

‘İŞLEMLER PLANLI VE KONTROLLÜ’

Cumhurbaşkanı Erdoğan şu ayrıntıları aktardı: “Vatandaşlarımız için döviz rezervi konusuna açıklık getirmek istiyorum. Bir müddettir aslında ekonomik akın altında olan Türkiye’nin, salgınla milletlerarası alanda ortaya çıkan finansal dalgalanmalara karşı da önlem geliştirmesi gerekiyordu.

Bu şiddetli periyotta ödemeler istikrarı tarafında bir dertle karşılaşmamak için planlı ve denetimli döviz süreçleri yapıldı. Yapılan bu döviz süreçlerinin tamamı da piyasa kuralları çerçevesindedir ve hukuka uygundur.

Ne dövizin buharlaşması ne de rastgele bir istismar, haksız yarar, hukuka ve ahlaka alışılmamış süreç kelam bahsidir. Bu döviz süreçleri sayesinde ülkemiz milletlerarası alanda önemli tesirlere yol açan şoklara karşın gayelerine bağlı kalmayı başardı.”

‘DAMADINIZA YENİ BİR KOLTUK MU HAZIRLIYORSUNUZ?’

Erdoğan’ın kelamlarına karşılık veren CHP Sözcüsü Öztrak ise MB rezervleri tablosunu paylaşarak “Rakamlar benim değil; MB’nin. Merkez Bankası’nın kasasında kendine ilişkin döviz kalmamış. Yeniden 56 milyar dolarlık, SWAP yükümlülüklerini de dikkate alırsak, şubat ortası itibariyle Merkez Bankası net rezervleri, eksi 57 milyar dolara düşüyor.

Halbuki 2019’un çabucak başında, SWAP yükümlülükleri de dâhil, net rezervler artı 54 milyar dolardı. Bu 128 milyar dolar nereye, nasıl, kimlerin imzasıyla satıldı? Bu döviz rezervleri neden açık, şeffaf bir formda ihaleyle satılmadı?

Bu kakofoniye evvel yeni Hazine ve Maliye Bakanı sonra da bu bahiste uzun müddettir sus pus olan AK Parti Genel Lideri katıldı. Hayırdır? Damadınıza yeni bir koltuk mu hazırlıyorsunuz? Ben Sayın Bakan’a soruyorum; ‘Madem damadın yaptığı işler doğruydu. Siz o koltuğa neden getirildiniz?’” dedi.

TCMB BİLGİLERİ GÜNCELLESİN

Gelecek Partisi Lider Yardımcısı Kerim Rota “Sayın bakan, madem TCMB döviz müdahalelerinin haklı münasebetlerle gerçekleşti; O vakit çekinmeden TCMB’nin sitesinde hala duran dövize son müdahalesinin 2014’de, son ihalesinin ise 2016’da olduğunu yazan aşağıdaki bilgilerin güncellemesini isteyin” yorumunu yaparken Gelecek Partili ekonomist İbrahim Turhan ise “Cumhurbaşkan ödemeler istikrarı tarafında bir kahırla karşılaşmamak için planlı ve denetimli döviz süreçleri yapıldı” demiş. Kendisine teşekkür etmeliyiz. Birinci kez Hükümet tarafından, en yetkili ağızdan rezervlerin satıldığı kabul edilmiş oldu” dedi.

ELİNDEKİ DÖVİZ 45 MİLYAR DOLAR

Ekonomist Mustafa Sönmez ise “95 milyar dolar rezervde ısrar ediyor. Yok o denli birşey. Merkez Bankası’nın elindeki döviz, borç (swap) 45 milyar dolardır” diye konuştu. Ekonomist Uğur Gürses de “Türkiye’nin hiçbir iç ya da dış kaynaklı kriz devrinde, (şubattan eylüle) 7 ayda olduğu üzere 75 milyar dolarlık rezervi eritilmedi.

Şu hesap yanlışsız; 2019 lokal seçimler öncesinde şubat ayından itibaren başlayıp, 2020 eylül ayına kadar olan periyotta MB’nin net memleketler arası rezervleri (NUR) 102 milyar dolar erimiştir. 16 milyar dolarlık öbür ülke swaplarının da yalnızca bilanço makyajı olduğu hesaba katılırsa 120 milyar dolara yakın bir döviz eritildiği açıktır” değerlendirmesinde bulundu.

AÇIKLANAN ÖLÇÜ BRÜT REZERVLER

Ekonomist Yalçın Karatepe, kelam konusu ölçünün brüt rezervler olduğunu belirterek “Net rezervler ne kadar? Ona baktığımızda şu an eksi 45 milyar dolar civarında” dedi. Karatepe, brüt rezervler içinde swap ile bankacılık süreçlerinden gelen karşılıklı paraların bulunduğunu belirtti.

‘PARA NASIL ERİDİ?’

GÜZEL Parti İktisat Siyasetleri Uzmanı Erhan Usta da dün Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmalarından evvel partisinin küme toplantısında açıklamalarda bulundu Merkez Bankası rezervlerindeki 128 milyar dolarlık erimeyi gündeme taşıyan Usta “128 Milyar dolar civarında rezervlerde erime var. Hükümet istiyor ki, muhalefete bu işin peşini bıraksın. Bu işin peşini biz bırakırsak Türk milleti bırakmaz. Bu rezervler hiçbir halde Merkez Bankalarının uygulamadığı bir tarzla erimiştir, daha doğrusu nasıl eridiği bilinmemektedir” halinde konuştu.

Merkez Bankalarının attığı her adımı açıklamak zorunda olduğunu tabir eden Usta “Sayın Lütfü Elvan şayet bir açıklama yapacaksa bu rezervlerin nasıl eridiğine ait bir açıklama yapması gerekir. Biz bakanın açıklamasından bu rezervlerin eridiğinin kabul edildiğini birinci ağızdan işitmiş olduk” dedi.

‘TAM BİR TİYATRO’

DEVA Partisi Lideri Ali Babacan “Bir kazanan vardır; bir de çarçur eden… Biz bu milletin alın terini biriktirdik; devletin sağ cebini de sol cebini de doldurduk. Partili Cumhurbaşkanı ve akraba bakan el ele verip Merkez Bankası’nın rezervlerini harcadı, biriktirdiği yedek akçeyi bir gecede sıfırladı. Sayın Erdoğan bütün yetkiyi kendine istedi, sonra hem faiz hem de kur arttı.

130 milyar dolarlık dövizi satışıyla kuru aşikâr bir noktada tutmaya çalıştılar. Onu da yapamadılar. O vakit siz 130 milyar dövizi niçin sattınız? Döviz satışı için “hepsi kayıtlı” diyor. Yok bir de kayıt dışı yapsaydınız. Şeffaf olmadı. Merkez Bankası “şu kadar döviz satıyorum” demedi. Piyasaya müdahale manzarası oluşmasın diye şeffaf olmayan prosedürleri kullandılar. Tam bir tiyatro” dedi.

Kaynak: Karar

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu