Dünya

Bill Gates’ten yeşil manifesto

Deniz KILINÇ

Pandemi, aşı savaşları ve global ekonomik toparlanma iktisat idarelerinin önceliği olmaya devam ederken, dünya son yıllarda birçok ülkenin, kuruluşun ve aktivistin dikkat çektiği daha acil bir meseleyle karşı karşıya: İklim değişikliği. Artan endüstrileşme, üretim ve fosil yakıtlara bağlılık birçok iktisada olumlu yansısa da bu aksiyonların etraf üzerindeki tesiri göz arkası ediliyor. Teknoloji devi Microsoft’un ve global problemlerin tahlili için kurulan kâr maksadı gütmeyen Bill & Melinda Gates Vakfı’nın kurucusu Bill Gates, yayınladığı “yeşil manifesto” ile şirketleri iklim değişikliğine sürdürülebilir tahliller bulmaya çağırıyor.

The Financial Times’a yazdığı yazısında Gates, fosil yakıt ve biyo-yakıt maliyetleri ortasındaki fark olarak tanımladığı Green Premium’ların (Yeşil Primler) şirketlerin iklim değişikliğiyle gayrette en güçlü silahı olduğuna değiniyor. Mevcut teknolojiyle ABD ve Avrupa’da pak güce geçişin elektrik fiyatlarını yüzde 15 artıracağını belirten Gates, bunun nüfusun çoğunluğu için büyük bir fark olmadığına ancak tekrar de daha fakir bölümün muhtaçlıklarının gözetilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Yeşil Primlerin yüksek olmasının sebebini fosil yakıtların erişim kolaylığı ve bu yakıtları çıkarmak ve taşımak için yüzyıllardır harcanan gayret olarak tanımlayan Gates, bunun karşısında pak gücün rekabet gücünün düşük olduğuna değindi. “İşte bu yüzden güçte yenilik alanlarına odaklanmamız gerekiyor. Yeşil teknoloji daha ucuz olmalı ki herkes erişebilsin” diyen Gates, bu noktada şirketlere ve hükümetlere pak gücün yaygınlaşması ve iklim değişikliğiyle uğraş için dört tavsiye verdi:

Gates’in dünya çapında şirketlere 4 daveti var

– Yeşil primleri azaltmak için sermaye kullanın

Rüzgar, güneş ve elektrikli araçlar üzere birtakım eserlerde Yeşil Primlerin halihazırda düşük olduğunu belirten Gates, şirketlerin bu eserleri satın almasının fiyatları düşüreceğini ve eserleri daha alımlı hale getireceğini belirtti. Öte yandan düşük karbonlu çelik ile deniz ve havayolu yakıtlarında Yeşil Primlerin yüksek olduğuna dikkat çeken Gates, “En çok para ve gayret bu dallara gitmeli” dedi. Bu da pratikte bunun şirketlerin Yeşil Primlerin en yüksek olduğu düşük karbonlu tahlillerin geliştirilmesini fonlamak için istekli olması gerektiği manasına geliyor.

“Fakat birtakım durumlarda yatırımcılar daha düşük getirileri kabul etmeli” diyen Gates, bunun da riskleri olduğunu belirtiyor.

Kaynak ve yatırımları kişiselleştirmek yerine bir ortaya getirmenin her yatırımcı için riski azaltacağını savunan Gates, teknolojilerin geliştirilmesi için düşük maliyetli sermaye ve öbür finansal imtiyazlarla yetenekli bilim insanları ve mucitlerin fikirlerinin laboratuvardan piyasaya taşınabileceğini vurguladı.

– Yeşil eserleri tercih edin

Şirketlerin iklim değişikliğiyle uğraşta aldıkları eserler yoluyla da bir fark yaratabileceklerini belirten Gates, kamyonet filosu yöneten bir şirketin fosil yakıtlı araçlar yerine elektrikli araçlar tercih edebileceği örneğini veriyor. Gates “Bunu yaparak şirketinizin karbon emisyonunu gözle görülür bir halde düşürmenin yanında, araç üreticilerine piyasada elektrikli araçlara yönelik büyüyen bir talep olduğu sinyalini verebilir ve rekabeti artırarak fiyatların düşmesini sağlayabilirsiniz” diyor. Yeşil eserlerle Yeşil Prim maliyetlerini azaltmanın diğer bir yolunun da havayolu kesiminden geçtiğini belirten Gates, şirketlerin çalışanlarının seyahatleri için sürdürülebilir yakıt alarak emisyonu düşürebileceği görüşünde. Microsoft ve Alaska Airlines’ın kimi rotalar için misal muahedeler yaptığı örneğini veren Gates, Swiss Re’nin de geçen haftalarda her departmanı için ton başına 100 dolar emisyon maliyeti sonu koyduğunu hatırlattı.

– Ar-Ge faaliyetlerini artırın

Büyükbaş hayvanların ve besicilik kesiminin oluşturduğu sera gazına dikkat çeken Gates, kendisinin de birinci yatırımcılarından biri olan bitki bazlı et üreticisi Impossible Foods’u örnek verdi. Şirketin eserlerinin fiyatını düşürmek ve pazar hissesini artırmak için 2020 yılında ArGe grubunu iki katına çıkardığını hatırlatan Gates, “Geçen mart ayında Impossible Foods eserleri 150 markette satılıyordu, şimdiyse bu sayı 15 bini aştı” dedi.

– Kamu siyasetlerini yönlendirin

“Yeşil Primlerin maliyetlerini azaltmak için atabileceğiniz en son adımlardan biri de kamu siyasetlerinin şekillenmesine yardımcı olmak” diyen Gates, şirketlerin hükümetleri pak güç için daha fazla Ar-Ge yatırımı yapmaya teşvik edebileceğini ve yetkilileri özel dal teşviklerini bu alandaki yeniliklere yönelterek karbon fiyatını artırmaya ve pak gücün rekabetini güçlendirmeye yardımcı olmaya çağırdı.

Kaynak: Dünya Gazetesi

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu